Wonen, wijken en interventies - Krachtwijkenbeleid in perspectief
Verschillende studies die de afgelopen tijd zijn verschenen, laten zien dat de positie van de aandachtswijken is verbeterd. Dit rapport behandelt de vraag of de eventuele verbetering van de leefbaarheid en veiligheid van de wijken het gevolg is van het krachtwijkenbeleid dat gevoerd wordt sinds 2007. Ook is gekeken in welke mate wijkverbeteringen het gevolg zijn van veranderingen in de bevolkingssamenstelling van de wijk. Het onderzoek is niet alleen gericht op de aandachtswijken, maar op alle woonbuurten in de G31-gemeenten.
Effecten van wijkinterventies
Voor uiteenlopende interventies die onderdeel uitmaken van het krachtwijkenbeleid, is de effectiviteit onderzocht:
- Bij herstructurering neemt het aandeel huishoudens met lage inkomsten af en het aandeel niet-westerse migranten neemt minder snel toe.
- Bij de verkoop van sociale huurwoningen zijn er nauwelijks effecten op de bevolkingssamenstelling.
- Voor een gunstige invloed op de sociale cohesie moet herstructurering vooral in de wat slechtere wijken worden ingezet en verkoop van sociale huurwoningen juist in de wat betere wijken.
- De interventies die gericht zijn op de openbare ruimte hebben nauwelijks een positief effect op de sociale cohesie en de leefbaarheid en veiligheid.
- Meer groen heeft een gunstig effect op de afname van geweld en diefstallen en een minder grote toename van geweld bij de aanwezigheid van een Cruyf Court, Krajicek Playground en/of een Jantje Beton Sprankelplek.
Dynamiek in stedelijke woonbuurten
- De sociaaleconomische positie van aandachtswijken is nauwelijks veranderd ten opzichte van de andere stedelijke woonbuurten.
- De effecten van individuele sociale stijging en daling, alsmede van selectieve migratie op de sociaaleconomische positie van wijken is beperkt.
- Onder de vrij stabiele bevolkingssamenstelling in buurten schuilt echter een grote individuele dynamiek.
Buurtbinding en verhuismotieven
Hoe speelt de woonomgeving in aandachtswijken een rol bij de verhuisoverwegingen van middenklassebewoners?
- Niet sociale of emotionele binding compenseert het gebrek aan kwaliteit in de woonomgeving, maar het is het gebrek aan buurtbinding dat ervoor zorgt dat bewoners voldoende afstand hebben tot de buurt en de problemen aldaar kunnen relativeren.
- Als de beslissing is genomen om te verhuizen, speelt de woonomgeving op verschillende manieren een rol bij de afweging om in de buurt te blijven of te vertrekken: de woongeschiedenis in de buurt en de levensfase waarin de vertrekkers verkeren.
- Het proces van herstructurering kan zowel direct (sloop) als indirect (sociale problematiek) de beslissing om te vertrekken versnellen.
Krachtwijkenbeleid en aandachtswijken
- De aandachtswijken zijn vaak zeer heterogeen en vereisen (mede daardoor) een verschillende aanpak.
- Er werden aanzienlijk minder verschillen gevonden tussen de aandachtswijken en de andere wijken dan de verwachtingen van het krachtwijkenbeleid doen vermoeden.
- Het belang van de sociale stijgers en de middenklasse voor de buurt moet niet worden overschat.
Download het volledige rapport. Kijk voor de bijlagen D, E en F (gebruikte databestanden en tabellen) op de website van het SCP.
bron: Sociaal en Cultureel Planbureau
