Over het kind en het badwater

Eerste prestatieveld
Op 1 januari 2007 werd de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ingevoerd. De beleidsinvulling voor het eerste prestatieveld, ‘het bevorderen van de sociale samenhang in en de leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten’, is nog volop in ontwikkeling.

Begrip 'sociale samenhang'
Dat geldt vooral voor het onderdeel sociale samenhang. En dat terwijl het hierbij eigenlijk over de essentie van de Wmo gaat: meer onderling hulpbetoon en het nemen van de eigen verantwoordelijkheid - zowel voor zichzelf als voor anderen - is immers één van de belangrijkste (sociale) vernieuwingen die de Wmo nastreeft.

Vaag begrip
‘Sociale samenhang’ blijkt nog steeds een vaag begrip. In het huidige tijdsgewricht dreigt dan ook het gevaar dat men het eerste prestatieveld als overbodig beschouwd. Daarmee zou het kind (sociale samenhang) met het badwater worden weggegooid.

Het moet helderder
Sociale samenhang is immers een centraal begrip. Niet alleen in de Wmo, maar ook breder in de huidige maatschappelijke discussie. Sociale samenhang is het cement van de maatschappij. Punt is wel dat er stevig ingezet moet worden op het helder uitwerken van het begrip.

Het kan helderder!
De kern van het begrip sociale samenhang kan worden samengevat als 'burgers die:

• elkaar ontmoeten;
• elkaar kennen;
• elkaar helpen;
• samen iets organiseren/doen.'

Beleidsvrijheid
De wet laat veel ruimte voor interpretatie voor wat betreft het eerste prestatieveld. Dit geeft gemeenten beleidsvrijheid om hieraan zelf invulling te geven. Dit leidt tot een diversiteit van aanpakken en beleid.

Aanleiding onderzoek
Er bloeien lokaal dus vele bloemen. Dit was voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aanleiding om DSP-groep opdracht te geven om onderzoek te doen. Het rapport ‘Over het kind en het badwater’ verscheen in 2011 en is het resultaat van dat onderzoek.

Inhoud
In het rapport worden de ambities van zeven gemeenten weergegeven ten aanzien van sociale samenhang zoals verwoord in beleidsnota’s. Het laat zien op welke uiteenlopende wijzen bestuurders, beleidsmakers en uitvoerders sociale samenhang interpreteren en hoe zij aan het beleid handen en voeten geven. Verder is er aandacht voor dilemma’s en ondersteuningsbehoeften van gemeenten bij beleid op het vlak van sociale samenhang.

bron: DSP-groep