Verslag bijeenkomst kleinschalig wonen voor dementerenden

Bij dit overleg waren vertegenwoordigers aanwezig die de afgelopen twee jaar subsidie hebben ontvangen vanuit de deelverordening kleinschalig wonen voor mensen met dementie.

Agenda
- Terugblik en visie Provincie Noord-Holland m.b.t. kleinschalig wonen
- Introductie projecten kleinschalig wonen
- Uitwisseling van kennis en ervaring
- Afsluiting en rondvraag

1. Terugblik en visie Provincie Noord-Holland m.b.t. kleinschalig wonen
Van 2005 tot en met 2009 loopt de deelverordening kleinschalig wonen voor mensen met dementie in Noord-Holland. De subsidieregeling beoogt het tot stand komen van tenminste 24 kleinschalige woonvormen voor mensen met dementie voor het jaar 2010. Nieuwe subsidieaanvragen moeten door de Provincie Noord-Holland ontvangen zijn na 1 januari en voor 1 maart 2009. Later in 2009 zal een nieuwe uitvoeringsregeling kleinschalig wonen worden ontwikkeld, bestemd voor alle doelgroepen, maar met minder financiële middelen dan nu voor mensen met dementie beschikbaar is. De Provincie Noord-Holland zal eveneens in 2009 vraag en aanbod van kleinschalige woonvoorzieningen op regionaal niveau in beeld proberen te brengen. Tevens is op 14 mei 2008 door de Provincie Noord-Holland een rapport uitgegeven getiteld "kleinschalig wonen vergroten". Dit rapport is te vinden op deze site.

2. Introductie projecten kleinschalig wonen
Alle aanwezigen hebben zich voorgesteld waarvan de naam, functie en contactgegevens verwerkt zijn in een netwerklijst, zie bijlage. Tevens is in het kort iets verteld over de kleinschalige woonvormen die vanuit de deelverordening kleinschalig wonen voor mensen met dementie zijn gerealiseerd of worden ontwikkeld.

Angèle en Bert Jonker
Een boerderij wordt omgebouwd tot zorgboerderij voor mensen in alle stadia van het dementieproces. In totaal zullen er 10 mensen gaan wonen in de zorgboerderij. Vanaf 1 december is de zorgboerderij voor 6 cliënten geopend. Op het terrein van de boerderij wordt nog een paviljoen ontwikkeld dat bestemd is voor dagbesteding.

Danny van Willigenburg, Paula Udding en Tamara Krikke
Woonzorggroep Samen zal een kleinschalige woonzorgvoorziening realiseren in het nieuwbouwplan ‘Trambaan' te Nieuwe Niedorp. Kleinschaligheid is het wenselijke alternatief voor
het bestaande Zorgcentrum Winkelmade dat aan vervanging toe is. Klik hier voor meer informatie.

De appartementen en bijbehorende zorgvoorzieningen van zorgcentrum Winkelmade in Winkel en de seniorenwoningen op locatie Nijerop in Nieuwe Niedorp voldoen niet meer aan de eisen die aan hedendaagse zorgcomplexen en seniorenwoningen mogen worden gesteld. De partijen willen daarom de zorg in Winkel en Nieuwe Niedorp centraal op één locatie onderbrengen. In totaal zullen er ruim 100 woningen/appartementen gerealiseerd worden. Daarnaast zal er onderdak geboden worden aan het wijksteunpunt breed (ontmoetingsmogelijkheid in combinatie met zorg- en dienstverlening).

De toekomstige woonzorgvoorziening bevat een diversiteit aan woonsoorten namelijk:
18 P.G. wooneenheden met groepsvoorzieningen,
13 intramurale appartementen van ca. 63 m2,
62 extramurale appartementen van ca. 73-85 m2 en
24 levensloopbestendige woningen van ca. 113 m2.

Tineke Huijbregts
Stichting Omring is bezig met de uitvoering van verschillende bouwprojecten op het gebied van kleinschalig wonen voor dementerenden.

Zo wordt er gewerkt aan een woon-zorgcomplex voor 20 pg patiënten midden in Hoorn. Het kleinschalig woonproject is gelegen aan De Weel, de ontsluiting van de wijk de Grote Waal. Het complex ligt net buiten het oude centrum van Hoorn. Eerstelijnsvoorzieningen, zoals huisarts, tandarts en fysiotherapie zijn binnen een straal van 500 meter tot 1 kilometer bereikbaar. Zo ook het centrum van deze oude stad met zijn monumentale gebouwen en winkelbestand. De Grote Waal biedt huisvesting aan vele allochtone bewoners, met name Marokkaanse en Turkse bewoners.

Ook is Stichting Omring bezig met het opzetten van een woon-zorgcomplex voor 20 pg patiënten midden in Wognum. Op 300 tot 500 meter zijn in en rondom de Kerkstraat veel voorzieningen aanwezig zoals openbaar vervoer, wijkgebouw, winkelcentrum, bibliotheek en een sporthal. In het wijkgebouw zijn voorzieningen gevestigd zoals: consultatiebureau en psychologenpraktijk. Tussen de 500 en 1000 meter zijn de eerstelijns voorzieningen gevestigd zoals huisarts, tandarts en fysiotherapie. In het winkelcentrum is een breed aanbod van winkels.

Voor kleinschalig wonen heeft de Stichting Omring een uniek concept ontwikkeld: het 20/30 model. Dit is een zorgcentrum met:
- een kern van vier groepswoningen. Hier is plaats voor 20 mensen met de ziekte dementie;
- minimaal 30 omringende seniorenwoningen (koop en huur), bedoeld voor senioren met een kleine of grote zorgvraag;
- een wijksteunpunt met zorg- en welzijnsfaciliteiten. Hier kunnen niet alleen de bewoners van het complex, maar ook mensen uit de omgeving terecht.

Anja Diepstraten
Woonzorgcentrum De Kuijer in Nederhorst den Berg gaat mogelijk in januari of februari 2009 beginnen met de bouw van 24 groepswoningen in 3 units van 8 personen.

Fried Lammerink
Het verpleeghuis Lauwershof zal in korte tijd veranderen in een organisatie die kleinschalig wonen als uitgangspunt heeft, met verpleeghuiszorg op vijf locaties in Alkmaar. Op de locaties ontstaan woningen met maximaal zes bewoners per woning. Dit gehele project is binnen een periode van vijf jaar afgerond. De te ontwikkelen locaties krijgen de functie van wijkknooppunt, van waaruit in samenwerking met andere locaties en organisaties diensten worden aangeboden.

Eefke Rädecker
's Heeren Loo is een organisatie voor verstandelijk gehandicaptenzorg. In samenwerking met de woningbouwcorporaties in Alkmaar wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van twee groepswoningen in Alkmaar, waar 12 oudere verstandelijk gehandicapte cliënten (met veelal dementieachtige verschijnselen) zullen gaan wonen.

Meindert Bakker
Woningstichting Het Grootslag en Woonzorggroep Wilgaerden realiseren samen een kleinschalig woonproject voor dementerende ouderen in Wervershoof. Het project bestaat uit vierentwintig wooneenheden voor dementerende ouderen (3 groepen van 8 bewoners) en twaalf zelfstandige 3-kamerappartementen voor ouderen. Alle appartementen worden verhuurd door Het Grootslag. De huishoudelijke hulp en persoonlijke verzorging wordt aangeboden door Wilgaerden.
De 3-kamerappartementen zijn voor ouderen met een zorgindicatie of voor de partners van de dementerende ouderen. Het project is naar verwachting eind 2009 gereed.

Jan Withaar
De Bolder is een woon- en zorgcentrum waarbinnen verschillende vormen van zorg, welzijn, service en wonen onder één dak aan ouderen worden aangeboden. Er zijn appartementen met verzorging voor 66 bewoners. Daarnaast zijn er 32 aanleunappartementen en 37 zorgwoningen van woningcorporatie Atrium die worden verhuurd.

Tevens beschikt De Bolder over kleinschalige groepswoning bestemd voor 85 ouderen met psychogeriatrische problemen. Elke woning bestaat uit een sociale leefsfeer (Gooise leefsfeer, Stadse leefsfeer, Huiselijke leefsfeer, Christelijke leefsfeer, Culturele leefsfeer en de ambachtelijke leefsfeer) met een gedeelde huiskamer voor zes personen en zes eenpersoonsslaapkamers. Er maken 85 ouderen gebruik van de kleinschalige groepswoningen.

Naast De Bolder is er een unieke kleinschalige woonvoorziening in aanbouw. Deze woonvoorziening biedt ruimte aan vier woongroepen van elk zes bewoners met een indicatie voor verpleeghuiszorg. Iedere bewoner heeft zijn eigen zit- slaapkamer van 20 m2. Per twee appartementen is er één badkamer. Elke woongroep deelt een eigen huiskamer van tussen de 54 en 59 m2. Er is een ruime en beschutte tuin aan de achterzijde van het pand. Op iedere huiskamer is een kookeiland. Op de begane grond en 1e etage wonen elk twee woongroepen.

3. Uitwisseling van kennis en ervaring
Gedurende het onderdeel uitwisseling zijn een aantal thema's aan de orde geweest waarop alle aanwezigen vanuit de eigen praktijk hebben gereageerd.

Thema 1: exploitatie van kleinschalig wonen voor mensen met dementie

De aanwezigen gaan verschillend om met het exploitabel maken van de kleinschalige woonvoorzieningen voor mensen met dementie. Dit komt doordat iedere organisatie inhoudelijk kleinschalig wonen anders heeft opgezet. Met betrekking tot het thema exploitatie zijn een aantal punten genoemd, namelijk:

Groepsgrootte
- werken met 4 groepen van zes personen wordt door de meeste aanwezigen omschreven als een exploitabele vorm van kleinschalig wonen.
- Voor Woningstichting Het Grootslag zijn drie groepen bestaande uit 8 personen een exploitabele vorm van kleinschalig wonen.

Zorgzwaartepakket
- zzp 7 is de indicatie die het meeste geld oplevert, maar uiteraard ook veel zorg vraagt. Enkele bewoners met zzp 7 is aantrekkelijk, omdat dat zoveel geld in het laatje brengt. Maar deze zorgzwaarte wordt bijna niet gehaald in een kleinschalige setting, doordat mensen actiever blijven en minder wegzakken in dementie. Dit betekent dat je die extra inkomsten van zzp 7 dus niet meer binnenkrijgt en dat bemoeilijkt de exploitatie. In De Bolder is een psycholoog aangesteld voor het vaststellen van dementieprocessen. Deze psycholoog heeft zichzelf terugverdiend doordat soms een zwaardere diagnose wordt vastgesteld.

Haalbare samenstelling
- Stichting Omring hanteert een 20/30 model voor het exploitabel maken van kleinschalig wonen. Hier is plaats voor 20 mensen met dementie en minimaal 30 omringende seniorenwoningen (koop en huur) zijn bedoeld voor senioren met een kleine of grote zorgvraag.
- In de Bolder dragen de verhuurde appartementen een deel van de zorgkosten. De woningen worden verhuurd door de woningbouwcorporatie en de bewoners kunnen gebruik maken van een zorgservicecontract. Deze werkwijze dekt een deel van de kosten die in het kader van zorg worden gemaakt binnen een kleinschalige woonomgeving voor dementerenden.

Overige mogelijkheden die bekostiging van kleinschalige woonvormen mogelijk maken
- Samenwerken met andere instellingen, zoals woningbouwcorporaties, zorgaanbieders, wijksteunpunten, enz.
- Flexibel inzetten van verzorgend personeel
- Voor iedere bewoner een eigen badkamer is kostbaar. Daarom wordt in sommige kleinschalige woonomgevingen gekozen voor gedeelde badkamers.

Overige opmerkinge:
- Vilans Utrecht beschikt over een stappenplan exploitatie kleinschalig groepswonen.

Thema 2: uitvoering Wmo

- Een aantal aanwezigen geeft aan dat gemeenten verschillend omgaan met de uitvoering van de Wmo. Hierdoor vergoed bijvoorbeeld de ene gemeente wel de thuiszorg en de ander niet.

Thema 3: 24 uurs toezicht en domotica

De inspectie eist 24 uurs toezicht: wat is dat? Volgens de meeste aanwezigen heeft het betrekking op de veiligheid van de bewoners. In een kleinschalige setting is het niet haalbaar 24 uur toezicht in bijvoorbeeld de woonkamer te houden, wanneer personeel op de bewonerskamers bezig is. Dit kan bereikt worden door gebruik te maken van een aantal domotica toepassingen, zoals:
- Uitluisteren van bewoners
- Plasroute; de weg naar het toilet wordt in de avond verlicht als een bewoner naar het toilet gaat.
- Alarmsysteem dat afgaat als een bewoner zijn of haar bed verlaat
- Bewoners krijgen een sensor die een signaal doorgeeft aan de medewerkers als de bewoner zich buiten de gekozen leefcirkel begeeft. De sensor kan ook zo geprogrammeerd zijn dat bijvoorbeeld een deur naar een andere afdeling voor een bewoner niet opengaat.

4. Afsluiting en rondvraag

Er waren geen vragen of opmerkingen.

Bron: PRIMO nh