Noord-Holland: minder gemeenten, meer dorpsraden
In Noord-Holland is in tien jaar tijd het aantal dorpen met een bewonersbelangenorganisatie gestegen van circa 85 naar 115. Dat, terwijl er steeds minder gemeenten in Noord-Holland zijn. Welke oorzaken liggen ten grondslag aan deze ontwikkeling?
Recent zijn er dorpsraden van start gegaan in dorpskern Wervershoof (gemeente Wervershoof) en Kolhorn (gemeente Niedorp). Initiatieven voor oprichting van een dorpsraad zijn er in Noordbeemster (gemeente Beemster), Winkel, Haringhuizen/Moerbeek, Nieuwe Niedorp en Oude Niedorp (gemeente Niedorp).
Gemeenten blijken steeds vaker de oprichting van dorpsraden actief te stimuleren. De schaalvergroting in het lokaal bestuur is een van de aanleidingen voor het ontstaan van dorpsraden. Gemeentelijke herindeling is al een oud verschijnsel. Ten opzichte van 1960 is het aantal gemeenten in Noord-Holland meer dan gehalveerd. De oprichting van dorpsraden nam vooral sinds de jaren zeventig in de vorige eeuw een vlucht.
De schaalvergroting in gemeenteland zet voorlopig nog door. In 2011 zullen Andijk en Wervershoof samengaan met de grote gemeente Medemblik (in 2007 ontstaan uit een fusie van Wognum, Noorder-Koggenland en Medemblik). De huidige gemeenten Wieringen, Wieringermeer, Niedorp en Anna Paulowna hebben de intentie uitgesproken op 1 januari 2012 te fuseren tot de nieuwe gemeente Hollands Kroon.
Ook in andere regio’s staan fusies op stapel. Om ook in een grote gemeente met veel kernen het contact tussen de burgers en het bestuur vorm en inhoud te geven, zien veel gemeenten een dorpsraad als een welkome gesprekspartner en belangenbehartiger namens het dorp. En zo kan het gebeuren dat het aantal gemeenten afneemt terwijl het aantal dorpsraden groeit.
Een ander motief dat gemeenten aanvoeren om dorpsraden actief te stimuleren is de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De WMO schrijft voor dat gemeenten zich inspannen voor het versterken van de sociale cohesie in buurt, wijk en dorp. Gemeenten zien dorpsraden als een nuttig instrument dat de participatie van bewoners bij de inrichting van de directe woon- en leefomgeving kan stimuleren.
Beemster en Zeevang zijn voorbeelden van gemeenten die vanuit deze WMO-opgave graag zien dat bewoners zich organiseren in een dorpsraad. Voor alle gemeenten geldt dat het wijk- en dorpsgericht werken concreter handen en voeten krijgt. Contactambtenaren, kernconsulenten, dorpscoördinatoren zoeken een representatief klankbord waar ze mee om tafel kunnen. Er is steeds vaker sprake van een uitnodigende en faciliterende gemeente.
De uitdaging is om te voorkomen dat gemeentelijke beleidsthema’s, en in het kielzog daarvan de technische en procedurele aspecten, de agenda’s van dorpsraden gaan domineren. Voor iedere dorpsraad, en zeker voor startende, geldt dat een goede communicatie met het dorp en met alle bewoners van het grootste belang is. Daarin zit de uitdaging: vanuit de eigen kwaliteiten en kracht een eigen agenda voor het dorp opstellen. Dat zou leidend moeten zijn in de contacten met gemeente en andere maatschappelijke partijen.
Bron: PRIMO nh
