Succesvolle inspiratiebijeenkomst ‘Samenwerken aan Welzijn Nieuwe Stijl’

Beleidsmedewerkers en maatschappelijke organisaties uit de gemeenten Heemskerk, Beverwijk, Velsen, Uitgeest, Castricum en Bergen kwamen bij elkaar om van gedachten te wisselen over samenwerking  tussen zorg en welzijn én tussen formele en informele verbanden. Zo’n 50 deelnemers lieten zich inspireren door voorbeelden van elders maar brachten ook hun eigen kennis en ervaring in.

Programma:

Het plenaire programma bestond uit drie inleidingen:

Gemeente Heemskerk, Socius en Welschap nemen deel aan het landelijke stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl en hebben daarbinnen onder meer gewerkt aan een gedeelde visie op het maatschappelijk domein. Tijdens de bijeenkomst gaven zij een toelichting op de nieuwe ‘ gekantelde’ beleidscyclus en de wijze waarop deze zich vertaalt in strategische en operationele samenwerking. Het Voorportaal, een initiatief van Socius en MEE, waarin vele partijen in zorg en welzijn samenwerken, is een mooi voorbeeld van Welzijn Nieuwe Stijl. Om dit nog dichter bij de burger te brengen  gaan maatschappelijk werk (Socius) en opbouwwerk (Welschap)  hierin via een outreachende en vraaggerichte aanpak samen optrekken in wijken en buurten.

Ard Sprinkhuizen (associate lector maatscahppelijk Werk, lectoraat maatschappelijk Werk Hogeschool INholland/ senior onderzoeker Movisie) verzorgde aansluitend een presentatie over de noodzaak van samenwerking in de frontlijn van het sociaal werk. Dit  tegen de achtergrond van een aantal ingrijpende ontwikkelingen. In zijn verhaal hield hij een vurig pleidooi  voor lichte, gerichte en vroegtijdige interventies met een preventieve werking. Dit vraagt volgens Ard Sprinkhuizen om generalistische werkers met een ruim mandaat. Professionals die in staat zijn aan te sluiten bij de leefwereld van burgers, die over domeinen heen kunnen denken en organiseren. In zijn inleiding passeren een aantal voorbeelden de revue, zoals de wijkcoaches (Enschede), krachtteams (Eindhoven) en Amarylis (Leeuwarden). Investeringen in de nulde, halfde en eerste lijn zijn naar zijn mening juist nu in tijden van schaarste  broodnodig om het hoofd te kunnen blijven bieden aan ondersteuning van kwetsbare groepen.

Jan Willem Duker, programmamanager Wmo gemeente Haarlem, nam de aanwezigen tot slot mee in het proces  dat geleid heeft tot een herijking van de sociale infrastructuur. In de in juni door de gemeenteraad vastgestelde notitie ‘ Hof 2.0: Van visioen naar doen!’ worden de contouren hiervan weergegeven. Belangrijk criterium in het Haarlems model is de mate van zelfredzaamheid. Voor de minder zelfredzame burgers, ofwel burgers met tijdelijk regieverlies, introduceert men in navolging van andere gemeenten de generalistische wijkcoaches.  Deze professionals moeten aansluiten bij de ‘ eigen kracht’ van bewoners en moeten versnippering en dubbeling in het aanbod voorkomen. De stelling van Jan Willem Duker is  ‘ Er moet niet meer maar minder samengewerkt worden!’

Na de pauze is in drie groepen gewerkt  aan het verkennen van 'oplossingsgerichte samenwerking' aan de hand van een casus. Drie vragen vormden daarbij de rode draad:

• Wanneer is samenwerking succesvol voor de persoon in kwestie?
• Wat is de bijdrage van de eigen organisatie/ professional in deze samenwerking?
• Welke condities zijn nodig om succesvolle samenwerking te borgen?

Oplossingsgericht samenwerken niet eenvoudig
Oplossingsgericht samenwerken blijkt in de praktijk niet altijd een eenvoudige opgave, zeker niet  in tijden waarin de schaarse middelen verdeeld  moeten worden.  Organisatiebelangen dreigen dan de overhand te krijgen ten koste van de beste resultaten voor burgers. Het huidige verantwoordingssysteem wordt daarbij ook als belemmerend ervaren.

Oplossingsgericht vraagt om goede communicatie en ruimte voor experimenten Oplossingsgericht samenwerken stelt de klant centraal. Frontoffice en backoffice moeten daarop ingericht en afgestemd zijn. Het vraagt van gemeenten om flexibiliteit in regels en in verantwoording, wellicht meer sturing en regie op het samenwerkingsproces maar ook om een goede communicatie met burgers (daar ontbreekt het nog wel aan). Het vraagt om vrije ruimte om in te kunnen spelen op wat nodig is en om experimenteerruimte. En daarnaast gaat het vooral ook om gunnen en gegund worden!

Samenvattend is het volgende motto door de aanwezigen meegegeven:

“ Ken jezelf, ken elkaar, ken je eigen grenzen en kijk eens over je grenzen!”

Achtergrond inspriratiebijeenkomst
De ingrijpende ontwikkelingen in het sociale domein noodzaken tot een herijking van de maatschappelijke ondersteuningsstructuur en de rol van gemeenten, maatschappelijke organisaties en burgers.  De urgentie van samenwerking tussen zorg en welzijn en tussen formele en informele verbanden wordt breed gedeeld en vormde aanleiding voor deze bijeenkomst. Daarbij is samenwerking geen doel op zich maar een middel om tot betere resultaten dichtbij de burgers te komen en kwetsbare groepen te ondersteunen in hun zelfredzaamheid. Het gedachtegoed van de Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl als nadere invulling van de Wmo geven richting aan deze samenwerking.

Aanleiding
De bijeenkomst was een initiatief van gemeente Heemskerk, Socius en Welschap ondersteund door het Kenniscentrum Wmo en Wonen Noord-Holland. Wethouder Cees Beentjes van Heemskerk opende de bijeenkomst.

Meer informatie
Bij vragen kunt u zich wenden tot Carla Kolner (06 – 1137 8378) of Els Diepenmaat (06 – 3303 9976) van het Kenniscentrum Wmo en Wonen Noord-Holland. Een uitgebreide toelichting op het programma vindt u in de uitnodiging.