Expertmeeting Ruimte voor (hang) jeugd

Het thema van de derde expertmeeting in de serie Ruimte voor Jeugd is Ruimte voor (hang) jongeren. Deze bijeenkomst op 21 januari 2010 werd als een workshop gekoppeld aan de Staat van de Noord-Hollandse Jeugd, een bijeenkomst van de Provincie Noord-Holland in de RAI Amsterdam.

Erik Puijt, Sportservice Noord-Holland
Erik Puijt schetst in het kort wat het Olympisch Plan 2028 kan betekenen op de beleidsterreinen jeugd en onderwijs. Het lijkt een uitstekend thema om de potentie van het verbinden van verschillende beleidsthema’s te benadrukken, zoals de afstemming tussen het streven naar kindvriendelijke en beweegvriendelijke wijken. Het zou alle ministeries kunnen verbinden in een welzijnsambitie, een ruimtelijke ambitie en een sociaal-maatschappelijke ambitie.

Na een korte uiteenzetting van de ambities in het Olympisch Plan gaat hij nader in op de ontwikkeling van het sportbeleid. Hij signaleert twee trends: ten eerste lijkt er sprake te zijn van schaalvergroting en ten tweede wordt er meer geïnvesteerd in de regionale functie. De afgelopen jaren is het accent verschoven van accommodatiebeleid naar de inzet van sport als middel om beleidsdoelen te bereiken.

Naar aanleiding van het onderzoek ‘Sportlocatie als Ontmoetingsplaats’ verwacht Sportservice Noord-Holland dat de komende jaren de ruimte voor sport en bewegen weer een centrale plaats krijgen in het sportbeleid. Hierbij worden verschillende partijen bijeengebracht en worden ouders betrokken. Een voorbeeld is een Speel en Beweegkist. Om dertig minuten per dag te kunnen bewegen, is het belangrijk dat de wijk daar mogelijkheden voor biedt.

Tot slot worden verschillende projecten beschreven die gericht zijn op de groep jongeren tussen de veertien en achttien jaar. Er wordt getoond hoe sport en bewegen ingezet wordt voor en door jongeren. De Cruyff Courts zijn een manier om sport een plek in de wijk te geven. Naast de voordelen, er worden veel kinderen bereikt, zijn er helaas ook een aantal nadelen. Zo is er overlast en is er vaak geen programma of worden er geen voorzieningen geboden voor ontmoetingen. Ook stroomt niet iedereen door naar een sportvereniging.

Daarnaast worden nieuwe initiatieven geschetst zoals het netwerk ‘Allemaal Meedoen’ en het initiëren van buurtsportverenigingen in Noord-Holland.  Erik vraagt de deelnemers of ze willen meedenken over een netwerk waarbij de bestaande activiteiten worden geplaatst in het kader van het Olympisch Plan. Hier zijn ook middelen voor.

Alfons Simon, ISV-coördinator gemeente Hilversum
Binnen de gemeente Hilversum zijn vier verschillende visies op ruimte, er zijn bovendien veel externe organisaties die zich bezig houden met jongeren in de wijken. Jongeren trekken over het algemeen naar centra waar ze binding mee hebben en waar ze eenzelfde type jongere treffen. De gemeente doet dit ook ambulant; met een bus, deze rijdt naar plekken waar overlast is. Verder wordt er toezicht gehouden door jongeren in opleiding. Bovendien is er een draaiboek spanning waaraan de gemeente, politie en welzijn hebben meegewerkt en zijn er straatcoaches.

In de praktijk is er alleen regulier budget voor onderhoud en er is helaas geen fysieke ruimte beschikbaar voor nieuwe plekken.

Hilversum heeft geparticipeerd in het project Streets for Living een internationale uitwisseling over openbare ruimte en jongeren met Frankrijk en Engeland. Daaruit kwam onder andere naar voren dat het belangrijk is om na te denken over het tijdsbestek van projecten voor jongeren, is er geld gereserveerd en kan overgegaan worden tot een snelle uitvoering? Want anders zijn de jongeren die erbij betrokken waren al te oud. Met een groepje jongeren werd er naar verschillende plekken gekeken en zij gaven tips over wat je met de plek zou kunnen doen, ook uit het oogpunt van hun kleinere broers of zussen.

Vanuit de deelnemers van de expertmeeting komt een discussie over manieren om jongeren van de straat te houden, in Castricum is een groep gestart met kickboksen en daardoor is er veel minder overlast. Helaas houdt dit project op en is er geen geld meer om het voort te zetten. Vanuit een andere deelnemer komt de tip om aan de gemeente voor te leggen wat vandalisme hen per jaar kost en op die manier geld vrij te krijgen voor dit soort projecten.

Alfons Simon gaat in op een plek in Hilversum waar veel overlast was en er gesprekken werden gevoerd met omwonenden en jongeren. Daar werden goed afspraken gemaakt waardoor zowel jongeren als omwonenden tevreden waren.

Alfons Simons komt met twee tips: zorg enerzijds voor een integrale aanpak en zorg anderzijds voor een goed beheerplan, daar win je mee bij de bewoners.

Marja Valkestijn, Nederlands Jeugdinstituut (NJI)
Marja geeft aan dat hangen verschillende aspecten heeft en niet alleen negatief moet worden gezien. Het NJI pleit dan ook voor een ‘positief jeugdbeleid’. Hangen wordt door jongeren vaak ook gebruikt als een term om zichzelf mee te definiëren. Een interessant onderzoek is ‘tussen flaneren en schofferen’ van de RMO. Het gaat ook in op de rol van welzijnsorganisaties.

Ze noemt twee belangrijke thema’s bij hangjongeren: corrigeren én ondersteunen, betrek de omgeving ook bij hangjongeren. Interventies blijken beter te werken als ze zijn ingebed in de omgeving. Een ander RMO rapport wat in dit kader interessant is, is ’Investeren rondom kinderen’. Daaruit blijkt dat de netwerken rondom kinderen van groot belang zijn. Het gaat om een twee sporenbeleid. Aan de ene kant gerichte interventies, zoals het Centrum voor Jeugd en Gezin en aan de andere kant investeren in sociale inbedding van het opvoedklimaat. Professionals kunnen onderlinge steun stimuleren.

Op de langere termijn zou je kunnen kijken naar de inrichting van de leefomgeving, meer werk in de buurt, meer sport, spel en bewegen. Dan moet je ook kijken naar activiteiten waarbij jong en oud samen komen, dus het jeugd en gezinsbeleid nóg integraler maken. Marja noemt twee voorbeelden: het Pedalpark Groningen, daarbij nam een jongen het initiatief in samenwerking met de gemeente en de buurtsportmedewerker. De overlast in het winkelcentrum nam daardoor af en er werden afspraken gemaakt over onderhoud, dit is een goed en duurzaam initiatief.

Daarnaast een project buurtbemiddeling JoLo om jongeren een actievere rol te geven. Daarbij komen jongeren zelf met een oplossing.

Discussie
In de korte discussie komt naar voren dat iedereen verantwoordelijkheid kan nemen voor het aanspreken van hangjongeren of te proberen gezamenlijk een oplossing te vinden als er overlast is. De deelnemers van de expertmeeting formuleren vervolgens een stelling die voorgelegd wordt aan de gedeputeerde Sacha Baggerman en andere sprekers uit de workshops die hebben plaatsgevonden. De stelling voor de paneldiscussie luidt: ‘Degene die klaagt over jongeren, is deel van het probleem’.

In de paneldiscussie wordt verder ingegaan op thema’s die spelen rond jeugd.

Bron: PRIMO nh