Bestuurlijke conferentie regio Alkmaar: Drie werelden dichter bij elkaar brengen

Urgentie om handen ineen te slaan

Er staat een aantal belangrijke maatschappelijke opgaven voor de deur. In 2040 is sprake van een verdubbeling van vergrijzing en van dementerende ouderen. Ook blijven de zorgkosten stijgen. Gemeenten krijgen bovendien steeds meer taken van de rijksoverheid. Om dit in goede banen te leiden, is het noodzakelijk om de handen ineen te slaan.

“Wonen, Welzijn en Zorg kunnen niet zonder elkaar. Gemeenten, zorg-, welzijn- en woningaanbieders moeten meer met elkaar samenwerken, zodat mensen weer centraal staan". (wethouder Martin Hagen)

Een integrale benadering is een gedeelde visie, maar in de praktijk gaat het nog niet altijd vanzelf.

Regierol gemeente Alkmaar
Gemeente Alkmaar wil de regierol pakken en samen met de gemeenten in de regio en andere actoren een actieprogramma opstellen. De acties in dit programma moeten leiden tot besluiten over de regionale voortgang van Wonen, Welzijn en Zorg.

“Uiteindelijk willen we als gemeenten en partners er in slagen om aan de burgers in onze regio een integraal aanbod voor wat betreft wonen, welzijn en zorg te doen. Daar werken we naartoe. De urgentie hiervan wordt door alle partijen gevoeld. We willen de drie werelden dichterbij elkaar brengen om in te spelen op de wensen van de klanten. Nu en in de toekomst.”  Wethouder Hagen.

Back to the future

Paul van Soomeren en Joost Groenendijk van het Kenniscentrum Wmo en Wonen schetsen in hun presentatie verleden, heden en toekomst van Wonen, Zorg en Welzijn. Om te weten waar je naar toe gaat moet je ook weten waar je vandaan komt.

De praktijk aan het woord.

Wonen met plezier? Door mevrouw M. ter Berg (Woonwaard) namens SVNK.

SVNK staat voor Sociale Verhuurders Noord-Kennerland en is een samenwerkingsverband tussen de aangesloten woningcorporaties in de regio. In haar presentatie belicht mevrouw ter Berg welke keuzes mensen maken en welke middelen we hebben, als het gaat om wonen met plezier.

DIP of DIM? Door mevrouw S. Timmermans, directeur Evean Thuiszorg.

DIP of DIM: Denken in problemen of denken in mogelijkheden. Na een korte introductie over de opbouw van Evean Thuiszorg geeft mevrouw Timmermans het begrip Zorg letterlijk een gezicht. Zij introduceert, ter illustratie op de uitvoeringspraktijk van de organisatie, drie klanten en hun situaties. Mevrouw Timmermans spreekt haar vertrouwen uit in de samenwerking tussen de domeinen Wonen, Zorg en Welzijn.

De vlucht naar voren. Door mevrouw M. van Mierlo, directeur-bestuurder St. De Wering.

Stichting De Wering is een instelling voor maatschappelijk dienstverlening en welzijn. Het werkterrein In Noord-Holland-Noord omvat 24 gemeenten. De presentatie van mevrouw van Mierlo gaat in op een aantal vragen: Waar lopen ouderen dan wel mensen vanuit een bepaalde doelgroep nu al tegenaan? Wat zal de toekomst hun brengen? En wat hebben we dan nu al nodig vanuit welzijn, zorg en wonen?

Wonen, welzijn en zorg nader bezien

Urgentie om snel aan de slag te gaan
Er komt een grote uitdaging op de gemeenten af, het gaat om drie decentralisaties. Het is een kans voor gemeenten om daar verbindingen tussen te leggen. Gemeenten in de Regio Alkmaar kunnen bijdragen aan verdere ontschotting. Over een half jaar kan in een samenkomst worden geëvalueerd wat praktisch is bereikt en hoe de gemeenten verder gaan. Op dit moment loopt een onderzoek over de transitie van de AWBZ. Het is belangrijk om op basis van die uitkomsten keuzes te maken.

Belang van integrale aanpak
Er wordt momenteel gewerkt aan een regionale woonvisie. En begin 2011 is al een inventarisatie gemaakt van maatschappelijke ontwikkelingen, knelpunten en oplossingsrichtingen Wonen, Welzijn en Zorg in de regio Alkmaar. Deze conferentie is een goede eerste aanzet om de samenhang op de WWZ beleidsterreinen te vergroten.

Bepalen van het ambitieniveau
Gemeenten zouden het ambitieniveau voor voorzieningen moeten bepalen. Wat wil je aanbieden aan je inwoners? Dat is het uitgangspunt. Ook zouden gemeenten moeten faciliteren en ondersteunen dat de kennis en kunde die aanwezig is bij zorg- en welzijnsaanbieders met elkaar gedeeld kan worden.

Behoefte aan praktische uitvoeringsagenda
Het gaat vooral om een vertaalslag maken naar een praktische uitvoeringsagenda. Daarvoor is het noodzakelijk de samenwerking met elkaar aan te gaan. De aanwezigheid van wethouders Wonen en Wmo is een goede aanzet om uit de ‘verkokering’ te komen en maakt duidelijk dat de intentie tot samenwerking er is.

Afstemming
Het is voor zorginstellingen bedreigend dat wat vroeger in de regio met één zorgkantoor kon worden geregeld, nu met 24 gemeenten moet worden afgehandeld. Dat is zowel inhoudelijk als bureaucratisch een onwerkbare situatie. Een vertegenwoordiger van GGZ Noord-Holland roept de gemeenten op om zich met een stem te laten vertegenwoordigen, zoals in het platform Dementie.

Tijd voor een paradigmawisseling
De heer Van Soomeren (DSP-groep) denkt aan een Copernicaanse wending.

"Copernicus beweerde dat de zon het middelpunt is van ons universum en niet de aarde, zoals tot die tijd algemeen werd aangenomen. De aanwezigen hier zeggen: we moeten Wonen, Welzijn en Zorg meer op elkaar afstemmen en we moeten de gemeenten meer met elkaar afstemmen. Dat is een hele goede zaak. Maar er zit een nog grotere stelselwijziging achter waarbij je je de vraag moet stellen: ’Wie staat er nu eigenlijk in het centrum van het heelal?’ De opstelling die we hier vandaag hebben gekozen is in feite verkeerd. Wij zitten als bestuurders en deskundigen in het middelpunt, terwijl het erom gaat dat je je afvraagt hoe je de mensen zelf, de mantelzorger, de vrijwilliger, de mensen die in de buurt werken aan leefbaarheid in het centrum van ons bestuurlijk heelal kunt plaatsen. En hoe je die kunt steunen. Dat vereist een wezenlijk andere opstelling." Paul van Soomeren.

Uitwisselen infrastructuur
GGZ Noord-Holland Noord denkt dat er winst te behalen is als bestaande organisaties van elkaars infrastructuur gebruik gaan maken. De GGZ zou bijvoorbeeld kunnen aansluiten op de wijkteams van Evean om mensen met een psychiatrische aandoening in een wijk te kunnen laten wonen. Als je naar deze mensen luistert, geven zij er de voorkeur aan zogenaamd ‘gespikkeld’ te wonen en niet met zijn allen bij elkaar. De GGZ is bezig met Woonwaard hier een visie op te ontwikkelen.

Conclusies

Er is duidelijk een actiegerichtheid aanwezig. Die zou zich ervoor lenen om met elkaar een actieagenda op te stellen. Als daarover overeenstemming is, dan moet die actieagenda vervolgens binnen de eigen gemeenten worden uitgevoerd.

Aan de kant van de organisaties zal gewerkt worden aan een gemeenschappelijke regionale woonvisie. Ook zal onderzocht worden hoe zij zo goed mogelijk elkaars infrastructuur kunnen gebruiken.

Vandaag is een goede stap gezet. Wethouder Hagen is benieuwd of binnenkort de oprichting van een platform van aanbieders Wonen, Welzijn en Zorg Noord-Holland kan worden verwacht, waarmee gemeenten integraal zaken kunnen doen. Wethouder Hagen rekent erop dat gemeenten en organisaties elkaar over niet al te lange tijd in een vergelijkbaar gezelschap weer zullen treffen om te kijken welke stappen zijn gezet.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met jgroenendijk@dsp-groep.nl van het Kenniscentrum Wmo en Wonen Noord-Holland.