Sint Pancras - Huize De Volle Aandacht

Piet Groot vertelt uitgebreid hoe hij het wooninitiatief is gestart en over verschillende aspecten bij de realisatie zoals het benaderen van samenwerkingspartners, de financiering, de zorg en knelpunten waar hij tegenaan gelopen is. Aan het eind van het interview geeft hij nog enkele tips voor andere initiatiefnemers van wooninitiatieven.

Waarom heeft u het initiatief genomen om dit Huize de Volle Aandacht te starten?

Je doet het met het doel om dementerende een goede laatste levensfase te geven, daar heb je dan je gedachten bij en je maakt een huis. En dan is het huis klaar en zie je een meneer die in verwarde toestand aankomt van een onhandelbare thuissituatie. Hij was helemaal de weg kwijt, wist niets meer, kon niets meer. Hij zit hier nu sinds september en het is inmiddels weer een levendige man waar je gewoon weer mee kan praten en grapjes mee kan maken. Het is heel erg mooi om te zien dat zo iemand zo snel in deze vorm van wonen ‘hersteld’.

Kunt u wat vertellen over initiatief, hoe ziet het er uit en hoe is de zorg geregeld?

De Zorg wordt geleid door een grotere zorginstelling: MagentaZorg. Het voordeel is dat hierbij zekerheid is. Ook nu met ziektes kun je rekenen op zorghulp. Je staat er niet alleen voor, want als je zo’n huis alleen hebt moet je altijd door. Ik heb op het eind gekozen voor deze samenwerkingsvorm. Ik wilde eerst het geheel zelfstandig uitvoeren met een eigen verpleegkundige of een startende zorgondernemer. Maar na alle gesprekken kom je erachter dat je moet weten waar je aan begint met zorg leveren 24 uur per dag, 7 dagen in de week. Je moet ook door als je vrouw zwanger is en ook als er een sterfgeval is. MagentaZorg heeft het initiatief wat particulier door mij is opgezet, gehuurd. We hebben een constructie dat we een soort samenwerking hebben en dat de oorspronkelijk bedoelde visie van het huis bleef bestaan. Het huis draait dus buiten de organisatie MagentaZorg als een zelfstandige unit. Dit is een particulier zelf draaiend initiatief dat MagentaZorg huurt. Voor hen is het ook de eerste keer dat ze op deze manier  dit doen. Ze testen het nu uit en als het goed loopt dan willen ze meer huizen die als deze zijn opgezet zelf in de wijk maken. MagentaZorg stelt het vaste personeel aan en verzorgt de intakes van bewoners. We hebben voor acht bewoners 15 mensen in dienst die volgens een schema werken. Verder zijn er ook genoeg vrijwilligers die overdag met de bewoners zitten.

Elke bewoner heeft een eigen slaapkamer met sanitair, die men zelf mag inrichten. We hebben gekozen voor drie woonkamers voor acht bewoners. Zodat degene die apart wil zitten (al dan niet met bezoek), dat ten alle tijden kan. Dementerenden houden ervan in een hoekje te zitten, er zijn dus ook veel zithoekjes gecreëerd. Er is een open keuken, waarbij een bar is gemaakt. Dat is gedaan voor de veiligheid. En het geeft de bewoners de mogelijkheid om aan de bar toe te kijken. Alles is beveiligd in de keuken, zodat de dementerenden onder begeleiding, mee kunnen helpen.  Dan is er ook een glazen lift gemaakt. De bewoners blijven dan de ruimte om zich heen zien en dat is voor dementerenden heel belangrijk, want zo kunnen ze het ook goed volgen. Dit zijn bijvoorbeeld belangrijke aanpassingen, waarbij het jammer is dat daar geen aparte subsidie voor is.

De familie van de bewoners ervaart dit huis als laagdrempelig en komt eerder naar een thuissituatie als dit op bezoek dan bij een grote instelling.

Hoe is het proces van idee tot realisering verlopen?

Midden in het dorp stond een mooi oud pand (oude bakkerij) te koop naast een verzorgingshuis waar weinig animo voor was en ik zocht een investering. Mijn eerste idee was om zorgunits te maken in die oude bakkerij, die eventueel zouden aansluiten op een wachtlijst van het verzorgingshuis. Met dat gegeven heb ik de bakkerij gekocht. Ik ben toen begonnen met gesprekken met het verzorgingshuis, maar we kwamen niet uit op een samenwerking. Toen kwam ik uit op een idee om een particulier thuis voor dementerenden te maken. De aanleiding hiervoor was dat mijn vrouw en ik ons erg stoorden aan de zorg van haar oma in een verpleeghuis. Twee jaar voor ons project is zij gestorven maar uiteindelijk bleef dit ons altijd bij.

Ik heb daarna als eerste stap, een ander initiatief via internet opgezocht. Ik heb contact gezocht met Huize Anna in Middenbeemster en dat heeft mij enorm geholpen. Nu helpen we elkaar als het nodig is nog steeds met adviezen. Ook met een ander initiatief, Stichting Jonkerzorg, hebben we contact.

Onze volgende stap was het bellen van de krant voor een stukje over ons plan Daarin werd verteld wat mijn particuliere initiatief voor dementerende ouderen inhield, met de vraag of daar animo voor was. Hier kreeg ik veel positieve reacties op en zelfs al aanmeldingen. Hiermee ben ik naar de gemeente gegaan. De gemeente vond het ook een mooi initiatief en ze gingen kijken of ze de bestemming van die bakkerij konden aanpassen, zodat het initiatief mogelijk werd. Dat proces duurt wel lang Maar ik had wel alvast een sloopvergunning aangevraagd en zo kon er wel gelijk aan het werk worden gegaan met het pand.

Over het algemeen staat de buurt voor het initiatief open. Een minderheid van de buurtbewoners stond er echter niet open voor. Ik heb duidelijk moeten uitleggen wat het initiatief inhoudt. Dat de dementerenden heus niet verder dan hun eigen tuinhek komen bijvoorbeeld. Tijdens het verbouwingsproces zijn er dan ook klachten en bezwaren gekomen op de bouwvergunning van buurtbewoners die het initiatief niet zagen zitten. Hierdoor stuitte ik op processen van uitstel, hoorzittingen en nieuwe aanvragen voor vergunningen. Gelukkig zat ik met de wethouder van onze gemeente, Langedijk, goed op een lijn. Ik ben ook altijd gewoon doorgegaan.

In totaal heeft de realisering twee jaar en negen maanden geduurd. Het was langer dan verwacht onder andere door aanpassingen in bouwvergunningen.

Hoe is het benaderen van samenwerkingspartners tijdens het proces van idee tot huidige realisering verlopen?

Bij  aanvang had ik nog niet het idee om met een grote zorginstelling als MagentaZorg in zee te gaan. Ik had eerst een verzorgende IG die graag voor zichzelf wilde beginnen en zo’n huis wilde opzetten. Het eerste plan was om daarmee een particulier initiatief te starten. Hoe verder we kwamen, hoe meer onze verschillen aan het licht kwamen. Toen het huis bouwtechnisch helemaal af was, zijn we uiteindelijk toch niet samen gaan werken. Daarna ben ik toch een gesprek met Magenta zorg aangegaan. MagentaZorg was wel geïnteresseerd, maar wilde eerst een onderzoek uitvoeren of er in Noord-Holland dementerenden zijn die zich deze vorm van zorg kunnen veroorloven. Het wonen in dit praticuliere initiatief is namelijk iets duurder dan in een grote instelling. Dat onderzoek inclusief contacten erna heeft uiteindelijk voor negen maanden extra tijd gezorgd. Ik heb eerder ook nog wel ook met Particura (thuiszorginstelling) gesproken op aanraden van Huize Anna. In het eerste plan waarbij de zorg zelf ingehuurd zou worden, zou Particura eventueel daar een rol in spelen. Andere initiatiefnemers zijn bij dit initiatief nooit betrokken geweest. Ook is er geen contact nodig geweest met woningcorporaties of woningstichtingen, het huis was er al. 

Kunt u iets vertellen over de financiering van het initiatief?

Ik heb de start en het fysieke aspect (bouw) uit eigen middelen gefinancierd. 

De zorg is inmiddels in handen van MagentaZorg. Zij worden betaald uit de PGB’s van de bewoners. De uren die tekort komen met de PGB’s  worden gefinancierd met de bijdrage die elke bewoner betaald. Daarnaast heb ik uiteindelijk wel weer extra moeten investeren in slaapkamers voor een slaapwacht van Magenta zorg. Daar had ik eerst ook geen rekening mee gehouden, want het zat niet in het initiële plan.

In het eerste plan waarbij de zorg door de verpleegkundige gedaan zou worden maakte  het salaris haar niet veel uit. Dan is het allemaal niet zo moeilijk. Bij acht mensen zou dat uiteindelijk rendabel kunnen zijn. Maar men moet in het achterhoofd houden dat het nog tijd kost om naar die acht bewoners toe te werken (of initiatiefnemers moeten bij de start al genoeg bewoners hebben om gelijk rendabel te zijn). Daarbij kan het altijd zo zijn dat er een bewoner uitvalt. Eigenlijk heb je 24 (2x12) bewoners nodig om een initiatief geheel op PGB’s functionerend, als particulier haalbaar te maken. Dan kan je, gezien de financiën, ook een nachtdienst inschakelen; dat is een grote kostenpost.

Er zijn geen fondsen benaderd. Daar moet je een hele hoop vragenlijsten voor invullen. Ik was daar te druk voor. Ik weet wel dat er mogelijkheden zijn van sponsors. Toegegeven is het voor startende initiatiefnemers zonder veel mogelijkheden van eigen investeringen belangrijk om op zoek te gaan naar subsidies en fondsen. Nu zijn er al meer subsidies dan toen ik begon.

Bij de Provincie Noord-Holland heb ik wel een aanvraag naar de subsidieregeling gedaan. Toen heb ik geen subsidie ontvangen voor het initiatief. Dit vanwege het feit dat ik al begonnen was met de verbouwing van het initiatief. Volgens de huidige regeling mag dat niet. Dat vind ik jammer.

Zijn er knelpunten waar u tegenaan gelopen bent gedurende het proces?

Ja, een groot obstakel was uiteindelijk de brandweer met het bouwplan. Van de gemeente moest het initiatief natuurlijk wel voldoen aan de brandweereisen. Ze hebben heel lastig gedaan. Eigenlijk horen zij een toetsende functie te hebben en je plan te beoordelen. Maar de brandweer wilde hier echt plannen geheel aanpassen. Ik heb er uiteindelijk een expert bijgevraagd om mijn plan door te laten gaan, we zijn er uiteindelijk zo uitgekomen. Achteraf blijkt dat momenteel volgens een nieuwe wet, een huis met minder dan 9 bewoners geen gebruikersvergunning van de brandweer nodig heeft. Dat betekent dat de brandweer niet zo streng op kan treden als bij ons initiatief. Ze moeten natuurlijk wel langskomen, om de brandveiligheid te controleren.

Een ander knelpunt vond ik de regels voor de subsidieregeling van de Provincie. Zoals net al uitgelegde was ik al begonnen met de bouw en vroeg ik daarna om subsidie. Volgens de subsidieregels moet je een aanvraag voordat je met de bouw begint. Maar zo  kun je dus nooit spontaan een sociale bijdrage doen.

Hoe het dus moet: eerst uitkienen, dan subsidie aanvragen en na ontvangst van de subsidie beginnen. Maar dat duurt dus wel even, dus hier moet men rekening mee houden.

Heeft u nog tips en adviezen?

• Besef wel: hoe kleinschaliger je gaat (dus minder bewoners), hoe meer tijd je er zelf in gaat steken! Want er zijn dan minder inkomsten uit PGB’s voor personeel. Alles moet je dan zelf doen.
• Gaat veel tijd in opstarten zitten. Dit komt ook door onvoorziene tegenslagen als bezwaren op vergunningen etc. Er gaat ook een hele hoop tijd verloren aan regeltjes die je wel moet kennen. Brandweer, gemeentelijke regels. Bestemmingsregels, regels voor zorg en wonen. Zoals uit het verhaal bleek, houdt rekening met de lange wachttijden voor vergunningen en blijf communiceren met de buurt.
• Voor ondersteuning bij het starten van een Kleinschalig initiatief kan je ook lid worden van het NEVEP. Dat is een landelijke organisatie. Ze kunnen helpen met zaken als HKZ op het huis zetten.
• Het is ook handig om een investeerder te hebben (ik was dat in dit geval zelf), maar maak daarmee dan wel hele duidelijke afspraken over hoe en waarvoor het gebouwd wordt.
• Houd rekening met de looptijd voor aanvragen van gemeentelijke vergunningen. Een wijziging in een bestemming van een locatie kan lang duren
• Houd rekening met gevoelens in de buurt en blijf goed communiceren. Daarnaast moet men rekening houden met soms langdurige gemeentelijke aanvragen, die al dan niet veroorzaakt worden door bezwaren uit de buurt.
• Informeer in het begin bij een al gestart initiatief. Zelf heb ik veel gehad aan het contact met andere initiatieven aan het beginstadium van mijn initiatief. Het geeft inspiratie en informatie. Ook voor andere mensen met een droom om een particulier initiatief te starten bied ik mijn hulp belangeloos aan. Men is dan ook welkom om contact met mij op te nemen.
• Laat je door niets en niemand weerhouden en veel succes.

Link: www.devolleaandacht.nl

Bron: PRIMO nh